PZU po obwieszczeniu: split payment (MPP) i biała lista VAT przy opłacaniu faktur — czy to dozwolone?

Co do zasady w PZU po obwieszczeniu możesz płacić zobowiązania bieżące (powstałe już po obwieszczeniu) normalnie, a wybór split payment (MPP) jest po prostu formą zapłaty i nie jest sam w sobie „zakazany” – zwłaszcza gdy MPP jest obowiązkowy z przepisów albo wynika z faktury. Natomiast ostrożność dotyczy regulowania długów sprzed obwieszczenia (układowych): taka selektywna spłata może być kwestionowana i zwykle wymaga co najmniej uzgodnienia z nadzorcą układu, bo wpływa na równe traktowanie wierzycieli. Wymogi białej listy i MPP zasadniczo nadal obowiązują, więc jeśli faktura podlega MPP lub kontrahent oczekuje MPP, technicznie możesz tak zapłacić, ale najpierw rozróżnij, czy to zobowiązanie bieżące czy układowe i potwierdź sposób płatności z nadzorcą. Jeśli podeślesz, czy te faktury są sprzed czy po dacie obwieszczenia oraz czy są już wymagalne, łatwiej będzie wskazać bezpieczny wariant.

Co do samej formy płatności: mechanizm podzielonej płatności jest po prostu sposobem uregulowania zobowiązania, więc w trakcie PZU co do zasady możesz opłacać faktury w MPP, a jeśli MPP jest obowiązkowe (np. faktura z adnotacją „mechanizm podzielonej płatności” i spełnione warunki), to wręcz powinieneś tak zapłacić. Podobnie z białą listą VAT – przy przelewach na kwoty powyżej 15 tys. zł standardowo trzeba pilnować rachunku z wykazu, bo to kwestia ryzyk podatkowych, a nie restrukturyzacji. Kluczowe jest jednak, czy te faktury dotyczą zobowiązań powstałych już po obwieszczeniu (bieżące, „nowe” dostawy/usługi), czy są sprzed obwieszczenia i wchodzą do układu. Te pierwsze zwykle reguluje się normalnie, żeby utrzymać ciągłość działalności i relacje z dostawcami. Przy zobowiązaniach sprzed obwieszczenia płatność „poza układem” może być potraktowana jako uprzywilejowanie wybranych wierzycieli i tu trzeba uważać. W praktyce warto to skonsultować z nadzorcą układu/doradcą restrukturyzacyjnym, bo znaczenie ma też to, jak macie ułożone zasady spłaty i jakie zgody są potrzebne. Jeśli dostawca wymaga MPP albo przepisy wymuszają MPP, to zwykle rozwiązuje się to tak, by płatność była zgodna i z prawem podatkowym, i z reżimem układowym.

Co do zasady samo PZU nie „wyłącza” obowiązku stosowania MPP ani płatności na rachunek z białej listy – jeśli dana płatność jest dopuszczalna, to można (a przy obowiązkowym MPP trzeba) zapłacić w split payment i na właściwy rachunek. Kluczowe jest jednak to, czy te faktury dotyczą wierzytelności powstałych przed obwieszczeniem (układowych) czy już bieżących po obwieszczeniu: układowych co do zasady nie powinno się regulować poza układem, chyba że nadzorca układu wyrazi na to zgodę (i nie narusza to zasad równego traktowania wierzycieli). W praktyce ustalcie z nadzorcą, które zobowiązania możecie płacić „normalnie”, a które muszą czekać na warunki układu, bo MPP nie legalizuje płatności zakazanej restrukturyzacją.

Co do zasady sam mechanizm podzielonej płatności nie jest w PZU „zakazany” – to tylko sposób wykonania przelewu i jeśli MPP jest obowiązkowy (albo kontrahent go wymaga), technicznie możesz tak zapłacić. Kluczowe jest jednak nie tyle MPP, co to, czy dana faktura dotyczy zobowiązania powstałego już po obwieszczeniu w MSiG, czy sprzed obwieszczenia i potencjalnie objętego układem. Zobowiązania „bieżące” po obwieszczeniu co do zasady reguluje się normalnie, więc stosujesz przy nich standardowo białą listę i MPP, jeśli trzeba. Przy „starych” fakturach zapłata poza układem może zostać uznana za uprzywilejowanie jednego wierzyciela, a w praktyce często wymaga co najmniej akceptacji nadzorcy układu i dobrej podstawy. Jeśli na fakturze jest adnotacja „mechanizm podzielonej płatności” albo wynika to z rodzaju towarów/usług i kwoty, to pominięcie MPP może generować ryzyka podatkowe, więc tym bardziej warto to uzgodnić przed płatnością. Podobnie z białą listą – przy przelewach powyżej 15 tys. zł bezpieczniej trzymać się rachunku z wykazu, bo przelew „poza listę” może rodzić konsekwencje. Najprościej: rozdziel faktury na „po obwieszczeniu” i „sprzed obwieszczenia” i każdą płatność (zwłaszcza tę drugą grupę) potwierdź z nadzorcą układu, żeby nie naruszyć zasad PZU.

Dopytam, bo to może mieć znaczenie: czy te faktury są „stare” (sprzed dnia obwieszczenia w MSiG), czy już po obwieszczeniu, i czy mieszczą się w zobowiązaniach objętych układem? Druga kwestia: czy macie ustanowionego nadzorcę układu i czy macie od niego/od sądu jakieś wytyczne co do regulowania bieżących płatności w toku PZU? No i czy chodzi o MPP obowiązkowy (adnotacja „mechanizm podzielonej płatności”, załącznik 15) czy tylko „na życzenie” kontrahenta? Jeśli doprecyzujesz te trzy rzeczy, łatwiej będzie odpowiedzieć, czy w Waszej sytuacji MPP i płatność na rachunek z białej listy są dopuszczalne i jak to bezpiecznie ugryźć formalnie.

Samo użycie białej listy i mechanizmu podzielonej płatności nie jest „zakazane” w PZU — to po prostu sposób zapłaty wymagany przepisami przy danej fakturze. Kluczowe jest jednak nie to, czy zapłacisz MPP, tylko czy w ogóle możesz regulować konkretne zobowiązanie na tym etapie: jeśli dług powstał po dniu obwieszczenia (np. za bieżące dostawy/usługi), co do zasady płacisz normalnie i stosujesz białą listę/MPP, gdy jest to wymagane. Jeżeli natomiast chodzi o zobowiązania sprzed obwieszczenia, to zwykle są one objęte układem i ich spłata „w trakcie” może wymagać szczególnej podstawy oraz uzgodnienia z nadzorcą układu. W praktyce najlepiej potwierdzić z nadzorcą przy każdej fakturze, czy jest bieżąca i może być zapłacona, a jeśli tak — wykonać przelew zgodnie z obowiązkami (rachunek z białej listy i MPP).