Upadłość działalności rolniczej a dopłaty z ARiMR — czy syndyk może przejąć wypłatę?

Co do zasady po ogłoszeniu upadłości dopłaty, które przysługują za okres sprzed upadłości albo wynikają z już złożonego wniosku, mogą wejść do masy upadłości, nawet jeśli ARiMR jeszcze ich fizycznie nie wypłaciła. Syndyk zwykle będzie interesował się taką wierzytelnością i może wskazać rachunek masy upadłości do wypłaty, więc nie zakładałbym, że te 42 tys. zł da się swobodnie przeznaczyć na faktury czy bieżące koszty. Inaczej może wyglądać kwestia wydatków koniecznych do utrzymania gospodarstwa, ale to już trzeba uzgadniać z syndykiem po ogłoszeniu upadłości. Czy upadłość dotyczy Pana jako przedsiębiorcy, czy jest to postępowanie typowo konsumenckie?

U mnie przy podobnej sytuacji syndyk interesował się nie tylko tym, co już było na koncie, ale też należnymi dopłatami z ARiMR, bo traktował je jako składnik masy upadłości. Dużo zależało od tego, na jakim etapie była decyzja i wypłata, więc masz już decyzję o przyznaniu dopłat czy tylko informację o naliczeniu kwoty?

Tu bym ostrożnie sprostował jedną rzecz: samo to, że dopłata nie wpłynęła jeszcze na konto, nie znaczy automatycznie, że jest „poza zasięgiem” syndyka. Jeżeli upadłość zostanie ogłoszona, to znaczenie może mieć to, kiedy powstało prawo do tej płatności i czy wchodzi ono do masy upadłości jako wierzytelność wobec ARiMR. Syndyk co do zasady interesuje się nie tylko pieniędzmi już na rachunku, ale też należnościami, które mają dopiero zostać wypłacone. Z drugiej strony dopłaty są mocno związane z prowadzeniem gospodarstwa i konkretnymi zobowiązaniami, więc nie zakładałbym z góry, że całość zostanie po prostu zabrana bez żadnej analizy. Dużo zależy też od tego, czy mówimy o upadłości przedsiębiorcy, czy konsumenckiej osoby prowadzącej gospodarstwo, oraz na jakim etapie dokładnie jest sprawa. Dobrze mieć przygotowane dokumenty z ARiMR i faktury, które pokazują, na co te środki miały iść, bo syndyk i sąd mogą pytać o takie rzeczy. Czy postanowienie o ogłoszeniu upadłości już zapadło, czy na razie jest tylko wyznaczony termin posiedzenia?

Tu dużo może zależeć od tego, na jakim dokładnie etapie jest sprawa i czy upadłość została już ogłoszona, czy dopiero czekasz na decyzję sądu. Sama okoliczność, że dopłaty są przyznane, ale jeszcze niewypłacone, może mieć znaczenie, bo to jest trochę inna sytuacja niż pieniądze leżące już na rachunku. Syndyk zasadniczo interesuje się majątkiem wchodzącym do masy upadłości, ale przy dopłatach rolniczych często pojawia się pytanie, czy są one ściśle związane z prowadzeniem gospodarstwa i konkretnymi kosztami produkcji. Istotne może być też, czy dopłaty dotyczą okresu sprzed ogłoszenia upadłości, czy mają finansować dalsze funkcjonowanie gospodarstwa po tej dacie. Na pewno inaczej wyglądałaby sprawa, gdyby gospodarstwo miało być dalej prowadzone, a inaczej gdyby działalność miała zostać faktycznie wygaszona. Zaległe faktury za nawozy i paliwo też mogą być potraktowane jako zwykłe zobowiązania do zgłoszenia w postępowaniu, a nie jako coś, co można opłacić poza nim. Czy sąd ogłosił już upadłość, czy na razie masz tylko wyznaczony termin posiedzenia?

U mnie przy upadłości sprawa wyglądała tak, że dopóki dopłaty z ARiMR nie były wypłacone, wszyscy trochę mówili „zobaczymy po postanowieniu”. Po ogłoszeniu upadłości syndyk bardzo szybko zainteresował się wszystkim, co miało wpłynąć na konto, także płatnościami, które wynikały z wcześniejszych wniosków. Nie traktował tego jako pieniędzy „osobnych”, tylko jako wierzytelność związaną z gospodarstwem, nawet jeśli decyzja była jeszcze przed przelewem. Problem robi się wtedy, gdy te środki miały iść na bieżące funkcjonowanie, bo syndyk patrzy głównie przez pryzmat masy upadłości i wierzycieli. U mnie faktury za paliwo i środki do produkcji trzeba było mu pokazywać, ale nie było tak, że automatycznie pozwalał wszystko z tego opłacić. Dużo zależało od tego, czy gospodarstwo dalej miało działać, czy raczej wszystko szło do wygaszania. Dobrze mieć przygotowane decyzje z ARiMR, wniosek, korespondencję i zestawienie zaległych faktur, bo potem rozmowa jest bardziej konkretna. Masz już ogłoszoną upadłość, czy na razie jest tylko wyznaczone posiedzenie?

Co do zasady, jeśli prawo do dopłaty z ARiMR istnieje już przed ogłoszeniem upadłości, syndyk może traktować tę wierzytelność jako składnik masy upadłości, nawet jeśli pieniądze fizycznie wpłyną dopiero później. Dużo zależy od daty decyzji/przyznania płatności i tego, czy upadłość już została ogłoszona, czy dopiero jest rozpoznawany wniosek.

Jeśli upadłość zostanie ogłoszona zanim ARiMR wypłaci dopłaty, to taka wierzytelność o wypłatę zwykle wchodzi do masy upadłości i syndyk może nią dysponować, nawet jeśli pieniądze były planowane na nawozy, paliwo czy utrzymanie gospodarstwa. Kluczowe będzie więc, czy decyzja o przyznaniu dopłat jest już ostateczna i na jakim etapie jest samo postępowanie upadłościowe.