Restrukturyzacja gospodarstwa rolnego a cesja dopłat bezpośrednich z ARiMR na bank – czy bank może je przejąć?

To zależy od tego, czy cesja dopłat została skutecznie ustanowiona i czy bank ma prawo zaspokoić się z tych środków jako zabezpieczenia, czy też chodzi tylko o potrącenie/zaliczenie na rachunku. W restrukturyzacji (zwłaszcza po obwieszczeniu) możliwości „automatycznego” zaliczania i potrąceń bywają ograniczone, ale cesja jako zabezpieczenie może działać inaczej niż zwykłe potrącenie. Najlepiej od razu zgłoś to nadzorcy układu/doradcy restrukturyzacyjnemu i pokaż umowę cesji oraz zapisy kredytu, bo od konkretów zależy, czy bank może przejąć całość dopłat. Jeśli dopłaty mają wpłynąć na rachunek w tym samym banku, warto też ustalić z nadzorcą, jak zabezpieczyć środki przed jednostronnym zaliczeniem.

Czy dobrze rozumiem, że cesja dopłat na bank została podpisana przed dniem układowym, a bank chce po wypłacie dopłat za 2025 r. (ok. 55 tys. zł) automatycznie potrącić je na poczet zaległości? Napisz proszę, czy te dopłaty mają trafić na zwykły rachunek w tym banku oraz czy wierzytelność banku jest ujęta w spisie wierzytelności i objęta układem.

Co do zasady cesja dopłat jako zabezpieczenie działa także w trakcie restrukturyzacji, ale to, czy bank może je „automatycznie” przejąć na zaległość, zależy od szczegółów umowy cesji, momentu powstania i wymagalności wierzytelności oraz skutków dnia układowego ze stycznia 2026 r. W postępowaniu o zatwierdzenie układu zwykle kluczowe jest, czy bank zaspokaja się z zabezpieczenia w sposób, który nie omija reguł układu i czy te środki nie są potrzebne do bieżącego prowadzenia gospodarstwa. Najbezpieczniej od razu zgłosić tę sytuację nadzorcy układu/doradcy restrukturyzacyjnemu i ustalić, czy dopłaty mają trafić na wydzielony rachunek oraz jak je ująć w propozycjach układowych. Jeśli bank zapowiada potrącenie lub zaliczenie z urzędu, warto to zweryfikować formalnie na piśmie, bo w restrukturyzacji takie ruchy bywają kwestionowane.

W postępowaniu o zatwierdzenie układu kluczowy jest dzień układowy (styczeń 2026) – co do zasady zaległość banku sprzed tej daty jest objęta układem, a samodzielne „automatyczne” zaspokajanie się banku może być ograniczone. Z drugiej strony wszystko zależy od tego, jak dokładnie jest skonstruowana cesja (czy była to cesja definitywna czy na zabezpieczenie) i czy ARiMR została skutecznie zawiadomiona, bo wtedy środki mogą w ogóle nie trafić na Twoje konto. Najrozsądniej jak najszybciej przejrzeć umowę i dokumenty cesji z nadzorcą układu/doradcą restrukturyzacyjnym, żeby potwierdzić, czy bank może zaliczyć te dopłaty na zaległość w trakcie restrukturyzacji.

W takiej sytuacji kluczowe jest, jak dokładnie została ustanowiona cesja (czy to była cesja „na zabezpieczenie”) i czy ARiMR została o niej skutecznie zawiadomiona, bo wtedy dopłaty mogą zostać wypłacone bezpośrednio na rachunek wskazany przez bank. Jeżeli zobowiązanie wobec banku powstało przed dniem układowym, co do zasady jego zaspokojenie powinno następować według układu, a „automatyczne” zaliczanie środków poza układem bywa potem sporne. Z drugiej strony, przy wierzytelności zabezpieczonej bank ma zwykle mocniejszą pozycję, ale sposób korzystania z zabezpieczenia w restrukturyzacji zależy od etapu postępowania i konkretnych zapisów umowy kredytu/cesji. W praktyce warto od razu przekazać umowę cesji i korespondencję z bankiem nadzorcy układu, żeby ocenił ryzyko i ewentualnie uwzględnił to w propozycjach układowych. Dobrze też ustalić w ARiMR, na jaki rachunek mają trafić dopłaty za 2025 r. i czy wynika to z cesji, czy z Twojej dyspozycji. Jeśli bank zapowiada „automatyczne” zaliczenie, poproś ich na piśmie o podstawę i doprecyzowanie, czy chodzi o realizację zabezpieczenia, czy o potrącenie/zaliczenie na zaległość. To są niuanse, na których łatwo stracić kontrolę nad przepływami, więc najlepiej przeanalizować to na dokumentach z doradcą restrukturyzacyjnym lub prawnikiem prowadzącym postępowanie.